IaaS Sağlayıcısı Seçerken Dikkat Edilecek 10 Kriter

Sunucularınızı buluta taşımaya karar verdiniz. Fiyat tekliflerini yan yana koyduğunuzda hepsi benzer görünür: şu kadar vCPU, şu kadar RAM, şu kadar disk ve aylık bir tutar. Ama birkaç ay sonra memnuniyeti ya da hayal kırıklığını belirleyen şey nadiren bu satırlardır.

IaaS (Infrastructure as a Service), sanal sunucu, depolama ve ağ altyapısını hizmet olarak almanızdır. İşletim sistemi ve uygulamalar sizin kontrolünüzde kalır. Bu modelin size uygun olup olmadığından emin değilseniz önce IaaS ve PaaS karşılaştırma yazımıza göz atabilirsiniz. Bu yazıda ise IaaS'a karar vermiş bir işletmenin sağlayıcı seçerken sorması gereken on soruyu ele alıyoruz.

1. Veri Merkezinin Konumu ve Altyapı Seviyesi

Sanal sunucunuz fiziksel olarak bir yerde çalışır. O yerin nerede olduğu ve nasıl inşa edildiği, hem performansı hem de dayanıklılığı doğrudan etkiler.

• Konum: Kullanıcılarınıza yakın bir veri merkezi daha düşük gecikme demektir. Türkiye'deki kullanıcılar için yurt içi veri merkezi, yurt dışına göre belirgin biçimde daha hızlı yanıt verir.
• Altyapı seviyesi (Tier): Enerji, soğutma ve ağ bağlantılarında yedeklilik seviyesini gösterir. Sağlayıcıya hangi veri merkezlerinde çalıştığını ve bu tesislerin nasıl bir yedeklilik yapısına sahip olduğunu sorun.
• Birden fazla lokasyon: Felaket kurtarma için ikinci bir veri merkezinde kopya tutmak mümkün mü?

2. Veri Yerelliği ve KVKK

Sunucularınızda müşteri, çalışan ya da hasta verisi gibi kişisel veriler işleniyorsa, verinin hangi ülkede tutulduğu hukuki bir sorudur. Kişisel verilerin yurt dışına aktarımı KVKK kapsamında ek şartlara bağlıdır.

Verinin Türkiye'de kalması bu ek süreçlerle uğraşma ihtiyacını ortadan kaldırır, ancak diğer KVKK yükümlülüklerini bitirmez. Sağlayıcıya yalnızca sunucunun değil, yedeklerin, logların ve felaket kurtarma kopyalarının da nerede tutulduğunu sorun. Konuyu ayrıntılı ele aldığımız KVKK ve veri yerelliği yazımız bu değerlendirmede yol gösterebilir.

3. SLA: Ne Garanti Ediliyor, Neye Göre Ölçülüyor?

Hizmet seviyesi sözleşmesi (SLA), sağlayıcının erişilebilirlik taahhüdüdür. Sadece yüzdeye bakmak yetmez:

• SLA hangi bileşenleri kapsıyor: sanal sunucu, depolama, ağ, hepsi mi?
• Planlı bakımlar kesinti süresine dahil mi?
• Taahhüt karşılanmazsa ne olur: hizmet kredisi mi, başka bir telafi mi?
• Arıza bildirimine ilk yanıt ve çözüm süreleri tanımlı mı?

Kağıt üzerindeki yüzde kadar, bir sorun yaşandığında kimin ne kadar sürede devreye gireceği de önemlidir.

4. Sanallaştırma Platformu

Sağlayıcının kullandığı sanallaştırma platformu (VMware vSphere, KVM tabanlı çözümler, Hyper-V gibi) taşıma kolaylığını, desteklenen işletim sistemlerini ve yedekleme seçeneklerini etkiler.

Mevcut ortamınız VMware üzerindeyse ve aynı platformu kullanan bir sağlayıcıya geçiyorsanız, sanal makinelerin taşınması genellikle daha az dönüşüm gerektirir. Farklı bir platforma geçiliyorsa, sürücü ve disk formatı dönüşümlerinin nasıl yapılacağını önceden konuşun. Lisans değişikliklerinin maliyete etkisini VMware lisans yazımızda ele almıştık.

5. Yedekleme ve Felaket Kurtarma Dahil mi?

En sık yapılan varsayım hatası budur: "Bulutta olduğuna göre yedeği de alınıyordur." Çoğu IaaS hizmetinde altyapı yedekli çalışır, yani bir disk ya da sunucu arızası sizi etkilemez. Ama yanlışlıkla silinen bir dosya, bozulan bir veritabanı ya da fidye yazılımı için bu yedeklilik işe yaramaz.

• Sanal sunucu yedeği hizmete dahil mi, ayrı mı ücretlendiriliyor?
• Yedekler kaç gün saklanıyor ve ayrı bir depoda mı tutuluyor?
• Değiştirilemez (immutable) yedek seçeneği var mı?
• Geri yükleme talebini kim yapıyor ve ne kadar sürüyor?
• İkinci bir lokasyona çoğaltma ile felaket kurtarma mümkün mü?

6. Ağ, DDoS Koruması ve Genel IP

Sunucularınız internete açıksa ağ katmanı en az işlem gücü kadar önemlidir.

• Bant genişliği: Port hızı nedir, trafik kotası var mı?
• DDoS koruması: Ağ seviyesinde koruma standart mı? Uygulama katmanı (L7) koruması gerekiyorsa nasıl sağlanıyor?
• Genel IP: Kaç adet genel IP adresi dahil, ek IP nasıl alınıyor?
• Firewall ve VPN: Sanal firewall, ofislerle site-to-site VPN ve özel ağ (VLAN) seçenekleri sunuluyor mu?

7. Destek Modeli: Doğrudan Mühendis mi, Bilet Kuyruğu mu?

Bir sorun yaşandığında karşınızda kim olacak? Global hiper ölçekli sağlayıcılardan altyapıyı herkes satın alabilir; ancak bu platformlarda destek genellikle ücretli kademelere bağlıdır ve sistemlerinizi tanımayan ekiplerle bilet üzerinden ilerler.

Yönetilen bir hizmet sağlayıcıda ise sistemleri bizzat işleten mühendislerle doğrudan konuşabilirsiniz. Sorulması gerekenler:

• Destek hangi dilde ve hangi saatlerde veriliyor?
• Ortamınızı tanıyan bir muhatap mühendis var mı?
• İşletim sistemi güncellemeleri, izleme ve yedek kontrolü gibi yönetim işleri hizmete dahil mi?
• Acil durumda kime, nasıl ulaşılıyor?

8. Fiyat Şeffaflığı ve Çıkış Trafiği

Bulut faturalarındaki sürprizlerin çoğu, ilk teklifte görünmeyen kalemlerden gelir. Kullanım bazlı modellerde veri çıkışı (egress), disk işlem sayısı, anlık görüntüler, genel IP ve destek ücretleri ayrı ayrı faturalanabilir.

Sabit aylık faturalandırma bütçe planlamasını kolaylaştırır. Teklifi değerlendirirken şunu sorun: "Bu tutara neler dahil, hangi durumda ek ücret çıkar?" Kur riskine karşı fiyatın hangi para biriminde ve hangi koşullarla güncellendiğini de netleştirin.

9. Taşıma Desteği

Mevcut sunucularınızı yeni ortama kim taşıyacak? Bazı sağlayıcılar yalnızca boş bir sanal makine teslim eder, taşıma tamamen size kalır. Bazıları ise planlama, test ve geçiş gecesini birlikte yürütür.

• Taşıma öncesi envanter ve boyutlandırma çalışması yapılıyor mu?
• Test geçişi ve geri dönüş planı var mı?
• Kesinti penceresi nasıl planlanıyor?
• Taşıma ücreti teklife dahil mi?

10. Çıkış Stratejisi

Bir sağlayıcıya girerken çıkışı düşünmek garip gelebilir, ama sağlıklı bir ilişkinin göstergesidir. Sözleşme sona erdiğinde ya da başka bir sağlayıcıya geçmek istediğinizde:

• Sanal makinelerinizi standart bir formatta dışa aktarabilir misiniz?
• Verinin size teslimi ve ardından güvenli biçimde silinmesi nasıl yapılıyor?
• Sözleşme süresi ve fesih koşulları nedir?
• Toplu veri çıkışı için ek ücret var mı?

Teklifleri Karşılaştırırken Pratik Bir Yöntem

On kriteri bilmek bir şey, teklifleri gerçekten karşılaştırılabilir hale getirmek başka bir şeydir. Sağlayıcılar farklı kalemleri farklı şekilde paketler. Bu yüzden tüm sağlayıcılara aynı ihtiyaç tanımını gönderin.

• Envanter çıkarın: Sunucu sayısı, her birinin işlemci, bellek ve disk kullanımı, işletim sistemi ve üzerindeki uygulamalar.
• Kritikliği belirtin: Hangi sistem kaç saat kesintiyi tolere edebilir, ne kadar veri kaybı kabul edilebilir?
• Yönetim beklentinizi yazın: Güncellemeleri, izlemeyi ve yedek kontrolünü kim yapacak?
• Toplam maliyeti hesaplayın: Sunucu, yedekleme, lisans, trafik, destek ve taşıma kalemlerini tek tabloda toplayın.

Bu şekilde hazırlanan bir talep, hem daha doğru tekliflere hem de geçişten sonra "bu dahil değilmiş" sürprizlerinin azalmasına yol açar.

Kontrol Listesi

Teklifleri karşılaştırırken aşağıdaki tabloyu kullanabilirsiniz:

Kriter	Sorulacak Soru	İyi Bir Yanıt
Veri merkezi	Hangi tesis, hangi yedeklilik seviyesi?	Adı verilen, yedekli enerji ve ağa sahip tesis
Veri yerelliği	Sunucu, yedek ve loglar nerede?	Tamamı Türkiye'de
SLA	Kapsam, ölçüm ve telafi nedir?	Yazılı, ölçülebilir, yanıt süreleri tanımlı
Platform	Hangi sanallaştırma platformu?	Mevcut ortamınızla uyumlu, açıkça belirtilmiş
Yedekleme	Dahil mi, değiştirilemez mi?	Ayrı depoda, değiştirilemez seçenekli
Ağ ve DDoS	Kota, koruma, genel IP?	Kotasız trafik, standart ağ seviyesi koruma
Destek	Kimle, hangi dilde konuşacağım?	Ortamı tanıyan, Türkçe konuşan mühendis
Fiyat	Ek ücret çıkaran kalemler neler?	Sabit aylık, kalemleri net
Taşıma	Geçişi kim yapıyor?	Planlı, test edilmiş, birlikte yürütülen geçiş
Çıkış	Verimi nasıl geri alırım?	Standart formatta dışa aktarım, yazılı silme süreci

Sık Sorulan Sorular

Türkiye'deki IaaS firmaları global sağlayıcılara göre ne avantaj sağlar?

En belirgin avantajlar verinin Türkiye'de kalması, kullanıcılara düşük gecikme, Türk lirası ya da sabit aylık faturalandırma kolaylığı ve Türkçe konuşan, ortamınızı tanıyan bir mühendisle doğrudan çalışabilmektir.

Sadece fiyata bakarak karar vermek doğru mu?

Hayır. Yedekleme, destek, trafik ve taşıma gibi kalemler dahil edilmediğinde düşük görünen bir teklif, toplamda daha pahalıya gelebilir. Teklifleri aynı kapsam üzerinden karşılaştırın.

IaaS'a geçince sunucu yönetimi tamamen sağlayıcıya mı geçer?

Saf IaaS modelinde işletim sistemi ve uygulamalar sizin sorumluluğunuzdadır. Yönetilen IaaS hizmetlerinde ise güncelleme, izleme ve yedek kontrolü gibi işler sağlayıcı tarafından üstlenilebilir. Sorumluluk paylaşımını sözleşmede netleştirin.

Taşıma ne kadar sürer?

Sunucu sayısına, veri miktarına ve uygulamaların bağımlılıklarına göre değişir. Birkaç sunuculuk bir ortam genellikle planlı bir hafta sonu geçişiyle taşınabilir; büyük ortamlar aşamalı olarak taşınır.

CloudRUX IaaS ile Sunucularınız Türkiye'de

CloudRUX IaaS, sanal sunucularınızı Türkiye'deki veri merkezlerinde çalıştırır; sabit aylık faturalandırma ile sürpriz kalem çıkarmaz. Asıl farkımız, karşınızda sistemleri bizzat işleten ve ortamınızı tanıyan bir mühendis bulunmasıdır. Detayları IaaS sayfamızda inceleyebilir, ihtiyacınıza göre hazırlanmış bir teklif ve taşıma planı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.