KVKK'daki yurt dışı aktarım değişiklikleri, çıkış trafiği ücretleri ve kur riski birçok şirketi Amazon S3'e alternatif aramaya yöneltiyor. Seçenek türlerini, seçim kontrol listesini ve rclone ile adım adım taşıma yöntemini anlatıyoruz.
Amazon S3, nesne depolamanın neredeyse eş anlamlısı haline geldi. Birçok yazılım ekibi ve BT yöneticisi ilk bucket'ını orada açtı. Ancak son yıllarda Türkiye'deki şirketler arasında "S3'ü kullanmaya devam etmeli miyiz, yoksa alternatif mi aramalıyız?" sorusu giderek daha sık soruluyor.
Bu yazıda alternatif arayışının nedenlerini, alternatif türlerini, doğru seçimi yapmak için bir kontrol listesini ve verinizi kesinti yaşamadan taşımak için pratik adımları ele alıyoruz.
Şirketler Neden Amazon S3 Alternatifi Arıyor?
1. KVKK ve Veri Yerelliği
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun yurt dışına aktarımı düzenleyen 9. maddesi, Mart 2024'te 7499 sayılı Kanun ile değiştirildi. Yeni düzende yurt dışına düzenli veri aktarımı için açık rıza tek başına yeterli bir dayanak olmaktan çıktı; standart sözleşme gibi uygun güvenceler ve bunlara bağlı bildirim yükümlülükleri öne çıktı.
Yurt dışındaki bir bölgede tutulan müşteri belgeleri, yedekler ya da kullanıcı yüklemeleri kişisel veri içeriyorsa bu bir yurt dışı aktarımdır. Veriyi Türkiye'de tutmak bu yükümlülükleri ortadan kaldırmaz ama yurt dışı aktarım kaynaklı ek süreçleri ve riskleri önemli ölçüde sadeleştirir. Kamu kurumlarına, bankalara veya sağlık sektörüne hizmet veriyorsanız, müşterinizin sözleşmesi zaten yurt içi barındırma şartı içerebilir.
2. Çıkış Trafiği (Egress) Ücretleri
Global bulut sağlayıcılarında veriyi yüklemek genellikle ücretsizdir, ama dışarı indirmek ücretlidir. Normal günlerde bu kalem küçük görünebilir. Asıl sürpriz, büyük bir geri dönüş yapmanız ya da sağlayıcı değiştirmeye karar vermeniz gerektiğinde gelir. Terabaytlarca veriyi geri indirmenin maliyeti, aylarca ödediğiniz depolama ücretine yaklaşabilir.
3. Gecikme ve Hız
Türkiye'den yurt dışındaki bir bölgeye her istek, daha uzun bir ağ yolundan geçer. Büyük yedeklerde ve çok sayıda küçük dosyada bu fark yedekleme pencerelerini uzatır ve geri dönüş süresini artırır. Türkiye'deki bir veri merkezi, özellikle ofis ve sunucularınız da Türkiye'deyse belirgin şekilde daha hızlı sonuç verir.
4. Faturalandırma ve Kur Riski
Kullanıma dayalı, birçok kalemden oluşan dolar bazlı faturalar bütçe planlamasını zorlaştırır. Hangi ay ne kadar ödeyeceğinizi önceden bilmek, özellikle KOBİ'ler için önemlidir. Sabit paketler ve az sayıda fatura kalemi, finans ekibinin işini kolaylaştırır.
Alternatif Türleri
Türkiye'deki S3 Uyumlu Sağlayıcılar
Verinizi Türkiye'deki veri merkezlerinde tutan, S3 API'sini destekleyen yerel bulut sağlayıcıları. Avantajları: veri yerelliği, düşük gecikme, Türkçe destek ve genellikle daha basit faturalandırma. Seçerken dikkat edilmesi gerekenler: S3 uyumluluk düzeyi (özellikle nesne kilidi ve sürümleme), veri merkezinin nitelikleri ve sağlayıcının sertifikaları.
Kendi Barındırdığınız Çözümler: MinIO ve Ceph
MinIO ve Ceph (RADOS Gateway bileşeni ile), kendi sunucularınızda S3 uyumlu depolama kurmanızı sağlayan açık kaynak yazılımlardır. Tam kontrol sunarlar ve veri kendi veri merkezinizde kalır.
Ancak bedeli vardır: donanım yatırımı, disk arızalarının takibi, güncellemeler, kapasite planlaması, izleme ve bunları yapacak deneyimli personel. Ayrıca yedeklerinizi aynı binadaki bir depolamada tutmak, yangın ya da hırsızlık gibi fiziksel risklere karşı koruma sağlamaz. Kendi kurulumunuz yerel kopya olarak işe yarar ama tek başına "farklı bir lokasyondaki kopya" ihtiyacını karşılamaz.
Global S3 Uyumlu Sağlayıcılar
Wasabi, Backblaze B2 ve Cloudflare R2 gibi sağlayıcılar, büyük bulutlara göre daha sade fiyatlandırma ve bazı durumlarda düşük ya da sıfır çıkış ücreti modelleriyle öne çıkar. Bu sağlayıcılar maliyet sorununa iyi bir yanıt olabilir, ancak veri yine yurt dışında tutulur. Dolayısıyla KVKK açısından yurt dışı aktarım konusu ortadan kalkmaz; ayrıca adil kullanım politikaları, minimum saklama süreleri gibi koşulları dikkatle okumak gerekir.
Hibrit Yaklaşım: Her Şeyi Bir Anda Taşımak Zorunda Değilsiniz
Alternatif aramak, Amazon S3'ü bir gecede tamamen bırakmak anlamına gelmez. Birçok şirket için en mantıklı yol, veriyi türüne göre ayırıp aşamalı ilerlemektir.
- Önce kişisel veri içeren bucket'lar: Müşteri belgeleri, kullanıcı yüklemeleri ve yedekler gibi KVKK açısından hassas veriyi ilk aşamada Türkiye'ye taşıyın.
- Sonra yedekler ve arşivler: Büyük hacimli, nadiren erişilen ama geri dönüşte hızla indirilmesi gereken veriler, çıkış trafiği maliyetinin en çok hissedildiği alandır.
- Global dağıtım gerektiren içerik: Dünyanın farklı bölgelerindeki kullanıcılara sunulan statik içerik için mevcut yapınızı koruyabilir, ana kopyayı Türkiye'de tutabilirsiniz.
Bu aşamalı yaklaşım riski azaltır ve her adımda gerçek maliyet ve performans farkını ölçmenizi sağlar. İlk aşamanın sonuçlarını gördükten sonra bir sonraki adıma çok daha güvenle karar verirsiniz.
Aşama planı yaparken her bucket için üç soruyu yanıtlamak işinizi kolaylaştırır: Bu bucket kişisel veri içeriyor mu? Ayda ne kadar veri indiriliyor? Hangi uygulamalar ve hangi ekipler bu bucket'a bağlı? Bu yanıtlar, hangi verinin önce taşınması gerektiğini çoğu zaman kendiliğinden ortaya koyar. Ayrıca her bucket için bir sorumlu belirlemek, geçiş sırasında kimin neyi test edeceğini netleştirir ve "bu bucket'ı kim kullanıyordu?" sorusunun kesim gününe kalmasını önler.
Seçim İçin Kontrol Listesi
Hangi alternatifi değerlendirirseniz değerlendirin, şu soruların yanıtını netleştirin:
- Veri hangi ülkede ve hangi veri merkezinde duruyor? Sözleşmede açıkça yazıyor mu?
- S3 uyumluluğu: Kullandığınız yazılım (Veeam, rclone, restic, uygulamanızın SDK'sı) sorunsuz çalışıyor mu? Nesne kilidi, sürümleme, çok parçalı yükleme ve yaşam döngüsü kuralları destekleniyor mu?
- Toplam maliyet: Depolama, çıkış trafiği ve istek ücretleri ayrı ayrı ne kadar? Minimum saklama süresi ya da erken silme ücreti var mı?
- Para birimi ve fatura: Fatura Türkiye'de kesiliyor mu? KDV'li yerel fatura alabiliyor musunuz?
- Güvenlik: HTTPS zorunlu mu? Bucket bazında erişim anahtarları oluşturabiliyor musunuz?
- Sertifikalar ve denetim: Sağlayıcı bilgi güvenliği yönetim sistemi gibi bağımsız denetimlerden geçiyor mu?
- Destek: Bir sorun olduğunda kime, hangi dilde, ne kadar sürede ulaşabiliyorsunuz?
- Çıkış yolu: İleride sağlayıcı değiştirmek isterseniz verinizi ne kadar kolay ve hangi maliyetle çıkarabilirsiniz?
CloudRUX S3 Fiyatlandırması
Şeffaflık için fiyatlarımızı açıkça paylaşıyoruz. CloudRUX S3 depolama ücreti GB başına aylık 0,015 $ (TB başına yaklaşık 15 $) seviyesindedir. Sabit paketler:
| Paket | Aylık Ücret (KDV hariç) |
|---|---|
| 250 GB | 3,90 $ |
| 1 TB | 14,90 $ |
| 5 TB | 69 $ |
| 10 TB | 129 $ |
- Veri girişi ücretsizdir.
- API istekleri ücretsizdir.
- Sakladığınız veri miktarı kadar aylık çıkış trafiği pakete dahildir.
- Veriniz Türkiye'deki veri merkezlerinde tutulur.
Bu modelde faturanızı belirleyen tek kalem, fiilen sakladığınız veri miktarıdır. Normal bir geri dönüş senaryosu ek ücret çıkarmaz.
rclone ile Adım Adım Taşıma
rclone, farklı depolama sağlayıcıları arasında veri kopyalamak için kullanılan ücretsiz ve açık kaynak bir komut satırı aracıdır. Amazon S3'ten S3 uyumlu başka bir depolamaya geçişin en pratik yollarından biridir.
- Envanter çıkarın. Taşınacak bucket'ları, toplam veri miktarını ve nesne sayısını not edin. Hangi uygulamaların bu bucket'lara yazdığını listeleyin.
- Hedef bucket'ları oluşturun. Yeni sağlayıcıda aynı isimlerle bucket açın. Nesne kilidi kullanacaksanız bunu bucket oluştururken etkinleştirin.
- rclone'u yapılandırın. rclone config komutuyla iki uzak bağlantı (remote) tanımlayın: biri Amazon S3 için, diğeri yeni sağlayıcı için. Yeni sağlayıcı tanımında endpoint adresini, access key ve secret key bilgilerini girin.
- Bağlantıyı test edin. rclone lsd komutunu her iki remote için çalıştırarak bucket'ların listelendiğini doğrulayın.
- İlk kopyayı alın. rclone copy komutuyla kaynak bucket'ı hedef bucket'a kopyalayın. İlerlemeyi görmek için --progress, paralel aktarım sayısını artırmak için --transfers seçeneğini kullanabilirsiniz. Büyük veri setlerinde bu adım saatler sürebilir; uygulamalarınız bu sırada eski bucket'ı kullanmaya devam eder.
- Doğrulayın. rclone check komutuyla iki taraftaki nesnelerin aynı olduğunu kontrol edin.
- Farkı senkronize edin. Kesim zamanına yakın, ilk kopyadan sonra eklenen nesneleri aktarmak için copy komutunu tekrar çalıştırın. Yalnızca yeni ve değişen nesneler aktarılır.
- Uygulamaları yönlendirin. Uygulama ve yedekleme yazılımı ayarlarında endpoint ve anahtarları yeni sağlayıcıya göre güncelleyin. Son bir fark senkronizasyonu yapın.
- Eski veriyi hemen silmeyin. Birkaç hafta paralel tutun, her şeyin sorunsuz çalıştığından emin olduktan sonra eski bucket'ları kapatın.
Not: Amazon S3'ten veri çıkarmak çıkış trafiği ücretine tabidir. Taşıma maliyetini önceden hesaplayın ve gerekiyorsa taşımayı aşamalara bölün. Sync komutu hedefte kaynakta olmayan nesneleri sildiği için, ilk taşımada copy komutunu tercih etmek daha güvenlidir.
Sık Sorulan Sorular
Uygulamamın kodunu değiştirmem gerekir mi?
Çoğu durumda hayır. AWS SDK'ları ve S3 kütüphaneleri, özel bir endpoint adresi tanımlamaya izin verir. Genellikle sadece endpoint, erişim anahtarları ve gerekirse bölge ayarını değiştirmek yeterlidir. Yine de gelişmiş S3 özelliklerini kullanıyorsanız önce bir test ortamında deneyin.
Veriyi Türkiye'de tutmak KVKK yükümlülüklerimi bitirir mi?
Hayır. Aydınlatma, veri güvenliği, VERBİS ve saklama süreleri gibi yükümlülükler devam eder. Ancak yurt dışına aktarımdan doğan standart sözleşme ve bildirim gibi ek süreçlerle uğraşmanız gerekmez.
Taşıma sırasında kesinti yaşar mıyım?
Doğru planlanırsa hayır. İlk kopya arka planda alınır, uygulamalar eski bucket'ı kullanmaya devam eder. Kesim anında yalnızca son farklar aktarılır ve ayarlar değiştirilir.
Çıkış trafiği gerçekten pakete dahil mi?
Evet. CloudRUX S3'te her ay, sakladığınız veri miktarı kadar çıkış trafiği ücretsizdir. Örneğin 1 TB veri saklıyorsanız, ay içinde 1 TB'a kadar veriyi ek ücret ödemeden indirebilirsiniz.
CloudRUX S3 ile Verinizi Türkiye'ye Taşıyın
CloudRUX S3, Türkiye'deki veri merkezlerinde çalışan, S3 uyumlu ve öngörülebilir fiyatlı bir nesne depolama hizmetidir. Paket detaylarını S3 nesne depolama sayfamızda bulabilirsiniz. Mevcut S3 kullanımınızı birlikte inceleyip maliyet karşılaştırması ve taşıma planı hazırlamak için bizimle iletişime geçin.